دونالد ترامپ، رییسجمهوری امریکا، صدور هر گونه ویزا برای شهروندان ایران و چند کشور دیگر را به مدت ۳۰ روز متوقف کرد. همین خبر کافی بود تا ترانه علیدوستی، بازیگر تازهترین اثر اصغر فرهادی که مدعی کسب جایزه بخش بهترین فیلم خارجی زبان هشتادونهمین دوره آکادمی اسکار است، تصمیم به خالی گذاشتن صندلی خود در این مراسم بگیرد.
علیدوستی در واکنش به این فرمان اجرایی رییسجمهور امریکا که هنوز به مرحله امضا نرسیده است، در صفحه توییتر و اینستاگرام خود پوستری از فیلم «فروشنده» منتشر کرد و نوشت: «قانون منع ایرانیان و شش کشور دیگر از ورود به امریکا، حتی اگر موقتی باشد تبعیضآمیز است و غیرقابل پذیرش. نمیدانم این منع شامل وقایع فرهنگی هم خواهد شد یا نه، اما اگر یک درصد هم نشود، من برای شرکت در مراسم اسکار به این کشور سفر نخواهم کرد. » تحریم مراسم اسکار از سوی علیدوستی بازتاب گستردهای در رسانههای خارجی از جمله ایندیپندنت، رادیو لیبرتی، فرانس24، انبیسی، الجزیره، ددلاین، گاردین، دیلیمیل و… داشت. حتی نیویورک تایمز به گزارش این خبر اکتفا نکرد و با ترتیب دادن مصاحبهای ایمیلی جزییات بیشتری را جویا شد. در این مصاحبه علیدوستی بار دیگر اعلام میکند در مراسم اسکار
24 فوریه حضور نخواهد داشت حتی اگر این فرمان اجرایی بر توانایی او در گرفتن ویزا تاثیری نداشته باشد: «تصمیم گرفتم حتی اگر شرایطش را هم داشتم به این مراسم نروم چرا که عمیقا ناراحت میشوم وقتی ببینم مردم عادی کشورم از حق قانونی خود که دسترسی به فرزندشان یا حاضر شدن در کلاسهای درس است، محروم شدهاند. »
علیدوستی به نیویورک تایمز گفته است این تصمیم را با فرهادی در میان نگذاشته و نمیداند چه کسی نماینده اثر در مراسم اسکار 2017 خواهد بود. این بازیگر با اشاره به اینکه ایالات متحده امریکا سفارتی در ایران ندارد و ایرانیها باید برای اخذ ویزا به کشورهای همسایه سفر کنند، گفت: «مردمی هستند که باید تحت درمان فوری قرار بگیرند. مطمئنم آنها برای مسافرتی تفریحی خود را درگیر چنین دشواریهایی نمیکنند؛ بنابراین ممکن است موردی جدی برای سفر داشته باشند.»علیدوستی در انتهای مصاحبه نیز گفته است: «مطمئنم ایالات متحده امریکا از ایرانیهای مهاجر و مردمی که در این کشور مشغول به کار هستند و خدمت میکنند، سود میبرد. بنابراین برایم پذیرفتنی نیست که به کشوری احترام بگذارم که احترامی برای مردم کشورم قایل نیست. »
نشریه آنلاین فیلم ایندیوایر نیز واکنش علیدوستی را اعتراضی تندوتیز به سیاستهای ترامپ نامید و نوشت: «محکوم کردن دولت امریکا از سوی علیدوستی، یادآور تلخی از این است که حتی هالیوود هم نمیتواند نجاتبخش تصویر امریکا در نگاه جهانیان باشد. »واشنگتنپست تحریم مراسم اسکار از سوی علیدوستی را به اظهارات مریل استریپ درباره ترامپ شبیه دانسته و نوشته است: «واکنش علیدوستی ممکن است به سروصدایی که «فروشنده» در عرصه جهانی به پا کرده بیفزاید. گرچه هنوز مشخص نیست به شانس این فیلم برای دستیابی به اسکار کمک میکند یا باعث عقب ماندن آن میشود. شاید بهتر است به حمایتهای هالیوودی که استریپ اوایل ماه جاری بعد از سخنرانی در گلدن گلوب و اعتراض به ترامپ، به دست آورد، اشاره کرد. این سخنرانی استریپ بعد از واکنشهای ترامپ در توییتر، پررنگتر شد. از طرفی تصمیم علیدوستی به تحریم اسکار حامیان بیشماری داشته است. »
روزنامه گاردین نیز با توضیح اینکه اصغر فرهادی هنوز اظهارنظری درباره حضور در مراسم امسال نداشته است، به سخنرانی او به هنگام دریافت جایزه اسکار برای فیلم «جدایی نادر از سیمین» اشاره کرد و نوشت: «او از سخنرانیاش در مراسم اسکار هشتادوچهارم استفاده کرد و به معیارهایی که منجر به انزوای ایران شده است، اعتراض کرد.
فرهادی در این سخنرانی گفته بود: «بسیارى در سرتاسر جهان در حال تماشاى این لحظهاند و گمان دارم خوشحالاند.
نه فقط به خاطر یک جایزه مهم یا یک فیلم یا یک فیلمساز. آنها خوشحالند چون در روزهایى که سخن از جنگ، تهدید و خشونت میان سیاستمداران در تبادل است نام کشورشان ایران از دریچه باشکوه فرهنگ به زبان مىآید. فرهنگى غنى و کهن که زیرگرد و غبار سیاست پنهان مانده. من با افتخار این جایزه را به مردم سرزمینم تقدیم مىکنم. »انبیسی نیز نوشت: «علیدوستی 33 ساله، در میان ایرانیان یا ایرانی- امریکاییهایی قرار دارد که درباره ممنوعیت صدور ویزا صریحا اظهارنظر میکنند.» کارگردانان بخش بهترین فیلم خارجی اسکار که از میان عوامل فیلم، افراد شرکتکننده در مراسم را انتخاب میکنند، چهار بلیت برای سفر به امریکا و حضور در این مراسم دریافت خواهند کرد. اما مشخص نیست فرهادی پیش از این برای حضور علیدوستی در مراسم اسکار هشتادونهم برنامهریزی کرده است یا نه.
