کتاب

ذبیح‌الله منصوری پدیده‌ای منحصربه‌فرد در تاریخ مطبوعات و ادبیات عامه‌پسند ایران است. نویسنده‌ای که نامش با صدها کتاب گره خورده و آثارش برای نسل‌هایی از مخاطبان، یکی از نخستین مواجهه‌ها با کتاب، روایت و جهان ادبیات بوده است. از همین رو، بررسی او بیش از آنکه بازخوانی کارنامه یک مترجم یا نویسنده باشد، تلاشی برای فهم بخشی از تاریخ فرهنگ عمومی ایران است. مستند «مشت‌زنی در رینگ ترجمه» به کارگردانی حنیف شهپرراد و تهیه‌کنندگی آریان عطارپور به سراغ همین شخصیت پیچیده رفته است. شخصیتی که اطلاعات درباره زندگی خصوصی و خانوادگی‌اش بسیار اندک است، اما آثارش در حافظه چند نسل...

خبر خودکشی فرزند اروین یالوم، بار دیگر نام یکی از مهم‌ترین روان‌درمانگران معاصر را بر سر زبان‌ها انداخت. اندیشمندی که بیش از آنکه درباره بیماری‌های روانی بنویسد، درباره مرگ، تنهایی، آزادی و معنای زندگی سخن گفته است. چهار مفهومی که اتفاقاً ستون‌های اصلی بسیاری از شاهکارهای تاریخ سینما نیز هستند. انتشار خبر خودکشی ویکتور یالوم، فرزند «اروین یالوم»، بار دیگر توجه‌ها را به اندیشمندی جلب کرد که نزدیک به شش دهه از عمرش را صرف فهم یکی از پیچیده‌ترین پرسش‌های بشر کرده است. اینکه انسان چگونه با مرگ، تنهایی، آزادی و بی‌معنایی زندگی کنار می‌آید. تلخ آنکه اکنون خود او...

وقتی مت هیگ رمان «کتابخانه نیمه‌شب» را منتشر کرد، کمتر کسی تصور می‌کرد داستان زنی که میان مرگ و زندگی در کتابخانه‌ای جادویی سرگردان می‌شود، به یکی از پرفروش‌ترین و بحث‌برانگیزترین آثار ادبی دهه اخیر تبدیل شود. اما چند سال بعد، نه ‌تنها میلیون‌ها نسخه از این رمان در سراسر جهان فروخته شده، بلکه اکنون رقابتی جدی میان غول‌های هالیوود برای به دست آوردن حق پخش اقتباس سینمایی آن شکل گرفته است. براساس گزارش‌های منتشرشده، استودیوهای پارامونت، سونی و فوکوس وارد رقابتی فشرده برای خرید حق پخش فیلم «کتابخانه نیمه‌شب» شده‌اند. پروژه‌ای ۷۰ میلیون دلاری که قرار است به کارگردانی...

در تاریخ معاصر ایران، کمتر تجربه‌ای را می‌توان یافت که به اندازه سازمان فیلم گلستان در مرز میان صنعت، سیاست و هنر حرکت کرده باشد؛ تجربه‌ای که به محفلی برای تلاقی برخی از مهم‌ترین نام‌های ادبی و هنری بدل شد. ابراهیم گلستان، که مسیرش از سیاست و ادبیات آغاز شده بود، در بزنگاه پساکودتای ۲۸ مرداد به انتخابی دشوار رسید، انتخابی که از دل آن، یکی از مهم‌ترین نهادهای مستقل تولید فیلم در ایران شکل گرفت. این استودیو، با اتکا به سرمایه صنعت نفت و در عین حال با رویکردی خلاقانه و متفاوت، بستری فراهم آورد تا چهره‌هایی چون فروغ...

دمیتری شوستاکوویچ (۱۹۷۵-۱۹۰۶) بی‌تردید یکی از تأثیرگذارترین چهره‌های موسیقی قرن بیستم است، اما زندگی او بیش از هر آهنگساز دیگری در تاریخ، با سیاست و ایدئولوژی گره خورده. رمان «هیاهوی زمان» از نویسنده انگلیسی، جولین بارنز که با ترجمه پیمان خاکسار توسط نشر چشمه به بازار نشر آمده، روایتی داستانی اما عمیقاً مستند از سه مقطع بحرانی زندگی آهنگساز شهیر روس است. «هیاهوی زمان» رمانی هیبریدی است، ترکیب داستان و زندگی‌نامه که به خوبی به درون زندگی شوستاکوویچ و زمانه‌ای که در آن زندگی می‌کرده، می‌رود. بارنز دراین کتاب فقط به دنبال بیوگرافی نیست و یک پرتره اگزیستانسیال از انسانی...

سید‌وحید موسوی‌راد – اصغر نوری، مترجم و کارگردان تئاتر، بی‌شک یکی از بدشانس‌ترین هنرمندان سال گذشته بود. اجرای نمایش «شوخی می‌کنید مسیو تانر» او نخست در دی‌ماه به دلیل شرایط کشور متوقف شد، و سپس در اسفندماه جنگ مانع از برگزاری آن گردید. گفت‌وگو با نوری چند روز پیش از آغاز جنگ و به مناسبت اجرای همین نمایش انجام شده است؛ او در این مصاحبه با تکیه بر سابقه و ذائقه کتابخوانی‌اش، از نویسنده رمان «شوخی می‌کنید مسیو تانر» و پژوهش‌های ادبی خود سخن گفته است.   اقتباس از رمانی مثل «شوخی می‌کنید مسیو تانر» کاری سخت به نظر می‌رسد....

اورهان پاموک، نویسنده مطرح ترکیه‌ای در سال ۲۰۰۶ جایزه نوبل ادبیات را کسب کرد و دو سال بعد، اولین رمانش پس از کسب جایزه نوبل را نوشت. این رمان «موزه معصومیت» نام داشت و کتابی درباره عشق، روابط بین انسان‌ها، انتقاد از قشر مرفه جامعه و شکستن تابوهای سنتی جامعه ترکیه در گذر از تفکرات سنتی به سمت مدرنیته بود. «موزه معصومیت» داستانی ملودرام است و با وجود چند لحظه روان‌شناختی، بیش از آنکه داستانی قانع‌کننده از عشق باشد، کاوشی است در اینکه عشق میان زن و مرد در کشوری مانند ترکیه چه معنایی می‌تواند داشته باشد. همان‌گونه که مادر...

سیدوحید موسوی‌راد – موسیقی با زندگی انسان رابطه‌ای تنگاتنگ دارد. ما حتی اگر موسیقیدان و نوازنده نباشیم، آواها و نغمه‌های آهنگین طبیعت و پرندگان را بارها شنیده‌ایم، با نوای موزون لالایی مادرمان به خواب رفته‌ایم و حتی در ناخودآگاهمان ریتمی را دنبال کرده‌ایم. موسیقی در ذات و وجود آدمی ریشه دارد و انسان همیشه به اصوات خوشِ پیرامونش علاقه نشان داده است. انسان‌ها علاقه دارند صدا و گفتار خودشان را به شکل آواز درآورند و حالتی ریتم‌دار به آن دهند. کشف آلات موسیقی باید این علاقه را ذاتی دانست که همواره در زندگی آدم‌ها حضور داشته است. اما به شکل...

سینمای ایران، بیش از آن‌که بر شخصیت‌پردازی‌های پیچیده استوار باشد، تاریخی طولانی از تیپ‌ها دارد. تیپ‌هایی که با گذشتِ زمان، محبوبیت زیادی بین مردم کوچه و خیابان پیدا می‌کردند و در ظاهر و رفتار الگوهایی تکرارشونده را در جامعه رواج می‌دادند. بخش عمده‌ای از جذابیت فیلمفارسی‌های قبل از انقلاب برای عموم مردم، تیپ‌های محبوبی بودند که مردم باعلاقه پای تماشایشان می‌نشستند. این تیپ‌ها همپای تغییر و تحولات سیاسی و اجتماعی، دچار تغییر شده‌اند و در هر دوره‌ای بنا به اقتضائات زمانه، تیپی خاص رواج پیدا کرده است. سینمای ایران در زمینه تالیف کتاب‌هایی مرتبط با بررسی تیپ و شخصیت‌های ماندگارش،...

هوشنگ مرادی‌کرمانی بیش از ۲۰ اقتباس از داستان‌هایش در سینما و سریال ایران دارد. عددِ ۲۰، برای سینمایی که فیلمسازانش چندان دنبال کتاب و داستان و رمان نیستند، عددی شگفت‌انگیز به حساب می‌آید. اما مرادی‌کرمانی چگونه به چنین عددی در سینمای ایران رسید و او چه چیزی در چنته دارد که دیگر نویسندگان از آن محرومند؟ برای پاسخ به این سوال، باید به چند مسئله مهم در رابطه با آثار و شخصیت مرادی‌کرمانی توجه کرد. این نویسنده کرمانی، به شکلی ذاتی تصویری می‌نویسد. جنسِ فضاسازی‌ها و شخصیت‌های کتاب‌های او برای سینما جان می‌دهند و دستِ هر فیلمسازی را برای اقتباس...