فرهنگ و اندیشه

«پدیده کرونا» مصائب بسیار برای بشر امروز داشته است و طی یک‌سال گذشته اندیشمندان در سراسر عالم سخت با این مصیبت درگیر شده‌اند؛ چه برای فهمیدن ریشه آن و چه برای مقابله با آن. اما یک وجه مصیبت‌بار کرونا عوارض روحی آن است. غم از دست دادن عزیزان، نگرانی از تبعات کرونا برای خود و خانواده و عزیزان از عوارض بارز این مصیبت است. هم‌اکنون در سراسر دنیا روانپزشکان و مشاوران و متفکران تلاش‌های علمی جدی را برای چگونگی مواجهه با این عوارض و یاری رساندن به درمانجویان پی گرفته‌اند. در این میان یکی از رویکردها درمان اگزیستانسیال (Existential Therapy)...

«بودن یا نبودن، مساله این است» گزین‎گویه‎ای بسیار مشهور از نمایشنامه سحرآمیز هملت که حتی آنها هم که شکسپیر را نمی‌شناسند، آن را شنیده‌اند یا خوانده‌اند. جمله‌ای ساده و در عین حال عمیق و تامل‌برانگیز برای هر انسان به عنوان جانوری میرا در مواجهه با مرگ و نیستی. مهم‌ترین سوال فلسفی هر آدمی. آثار ویلیام شکسپیر (1616-1564م.) نویسنده و نمایشنامه‌نویس شهیر انگلیسی، تاکنون از جنبه‌ها و ابعاد گوناگونی مورد بررسی قرار گرفته. شکسپیر به صورت حرفه‌ای فیلسوف نیست و در وهله نخست، نویسنده و شاعری هنرمند است و بنابراین اندیشه‌ها و باورها و خواست‌ها و احساسات خود را در قالب...

«آدم‌ها در لحظات سرنوشت‌ساز تاریخ آشپزی کرده‌اند چه حرف‌هایی خواهند زد. چه چیزی در قابلمه قل قل می‌کرد در حالی که سرنوشت دنیا بحرانی بود؟ … صدام حسین بعد از دستور کشتار ده‌ها هزار کرد چه غذایی سفارش داد؟ آیا معده درد داشت؟ و اینکه پل بوت وقتی تقریبا دو میلیون کامبوجی از گرسنگی می‌مردند چه می‌خورد؟ فیدل کاسترو در حالی که دنیا را تا آستانه جنگ هسته‌ای پیش برد، چه غذایی خورد؟» این چند سطر از کتاب «مصایب آشپزی برای دیکتاتورها» نوشته ویتولد شابوفسکی ترجمه زینب کاظم‌خواه  است، کتابی که عنوانش آدمی را جلب می‌کند تا صفحات آن را...

اروین دیوید یالوم، نویسنده و روانپزشک امریکایی امروز 90 ساله شد. خیلی‌ها در ایران او را با کتاب «وقتی نیچه گریست» می‌شناسند که تاکنون چند بار از سوی ناشران مختلف منتشر شده است؛ اما او مولف کتاب‌های زیادی است از جمله «هر روز نزدیک‌تر از پیش»، «درمان شوپنهاور»، «پلیس را خبر می‌کنم» و … در حوزه آثار داستانی و «تئوری و عمل در روان‌درمانی گروهی»، «روان‌درمانی اگزیستانسیال»، «هنر درمان» و «خیره به خورشید نگریستن» و … در زمینه روان‌درمانی. یالوم 13 ژوئن 1931 در واشنگتن دی.‌سی به دنیا آمد. او پزشکی و بعد روانپزشکی خواند و بعدتر در دانشگاه استنفورد...

«تا سن چهل سالگی مغزم فعال بود و خوب کار می‌کرد و به دنبال ریاضیات و پژوهش در علوم اعداد بودم. از چهل تا شصت سالگی که ذهنم ضعیف شده بود به فلسفه روی آوردم و در اواخر عمر که مغزم به کلی از کار افتاد به سیاست (و مبانی علم مدن و تدبیر منزل) پرداختم.» عمق معانی از اعداد و بنیان‌های تفکر گرفته تا فعل و کارکرد اجتماعی در اندیشه سیاسی. این عبارت و عبارت‌های شبیه به این البته با برگردان‌های متفاوت مختص به فیلسوف بزرگ قرن بیستم برتراند راسل است. به همان میزان که شفافیت و اشراف درخور...

حاتم قادری را عموم احتمالا به خاطر اظهارنظرهای گاه و بیگاه اما صریح و تهورآمیز درباره شرایط سیاسی و اجتماعی می‌شناسند که بی‌پرده و بدون تعارف دیدگاه‌هایش درباره وضعیت جامعه ایران را بیان می‌کند. اهل نظر و آشنایان اما می‌دانند که او چندان هم به بحث سیاسی روز علاقه ندارد و اتفاقا تمایل قلبی‌اش به کنج دنج خلوت خویش است به قول حافظ فراغتی و کتابی و گوشه چمنی. از این استاد پیشین فلسفه سیاسی دانشگاه تربیت مدرس به تازگی کتاب آرمانشهر: ادیسه یا دن‌کیشوت توسط نشر تاریخ ایران منتشر شده است. قادری در این کتاب، سال‌ها تاملات خویش پیرامون...

آرتور شوپنهاور(1860-1788) فیلسوف و نویسنده آلمانی یکی از بزرگ‌ترین اندیشمندان تاریخ بشر است که بر برخی از مهم‌ترین فلاسفه پس از خود و مهم‌تر از همه فردریش نیچه تاثیراتی ژرف و گسترده گذاشته. شوپنهاور متفکری ژرف‌نگر و نویسنده‌ای پرکار است که به نحوی متناقض، اگرچه به بدبینی مشهور است، اما درواقع توصیه‌هایی برای زندگی سعادتمند  به  انسان‌ها ارایه می‌کند و اتفاقا فلسفه را صرفا توصیف و تشریح امر واقع نمی‌داند بلکه درصدد تغییر زندگی انضمامی و عینی مخاطبانش هم هست. شوپنهاور غیر از آثار پیچیده و سترگ فلسفی چون جهان به مثابه اراده و برابر نهاد(با ترجمه محسن اکبری) که...