هوشنگ مرادی‌کرمانی بیش از ۲۰ اقتباس از داستان‌هایش در سینما و سریال ایران دارد. عددِ ۲۰، برای سینمایی که فیلمسازانش چندان دنبال کتاب و داستان و رمان نیستند، عددی شگفت‌انگیز به حساب می‌آید. اما مرادی‌کرمانی چگونه به چنین عددی در سینمای ایران رسید و او چه چیزی در چنته دارد که دیگر نویسندگان از آن محرومند؟ برای پاسخ به این سوال، باید به چند مسئله مهم در رابطه با آثار و شخصیت مرادی‌کرمانی توجه کرد. این نویسنده کرمانی، به شکلی ذاتی تصویری می‌نویسد. جنسِ فضاسازی‌ها و شخصیت‌های کتاب‌های او برای سینما جان می‌دهند و دستِ هر فیلمسازی را برای اقتباس...

خبر بردن جایزه نوبل ادبیات از سوی نویسنده‌ای کم‌نام و نشان بازتاب‌های زیادی در فضای مجازی و رسانه‌های رسمی داشت. شبکه‌های اجتماعی ایرانی در نخستین واکنش خودشان به این خبر، دیالوگی از فیلم زندگی‌های گذشته (Past Lives) را آوردند. در این فیلم دختری که با خانواده‌اش قصد مهاجرت از کره‌جنوبی به امریکا را دارد، می‌گوید: «ما مهاجرت می‌کنیم، چون من می‌خوام نوبل ادبیات رو ببرم و هیچ وقت نوبل رو به یک کره‌ای نمیدن.»، اما امسال جایزه معتبر نوبل ادبیات به نویسنده ۵۳ ساله کره‌ای به نام «هان کانگ» رسید. اعلام این خبر از چند نظر حائز اهمیت بود. در...

نام «میلان کوندرا» در دنیای ادبیات نامی بلند و پرآوازه است. مرگ کوندرا در ۹۴ سالگی، فرصتی دوباره به دوستداران این نویسنده داد تا بار دیگر مروری بر آثار و هنر نویسندگی‌اش داشته باشند. رمان‌های کوندرا داستان‌هایی ساده درباره چند شخصیت نیست بلکه رمان‌های او با تاریخ، فلسفه، جامعه‌شناسی و اسطوره‌های باستانی پیوندی عمیق دارد و درست همین نکته، کوندرا را از نویسندگان دیگر جدا می‌کند. کوندرا برخلاف بسیاری از نویسندگان هم عصرش، امکانات رمان را بسیار فراتر از مقوله‌ای مثل داستان پردازی می‌داند. برای او رمان با تاریخ و فلسفه و جامعه گره خورده تا واقعیت‌های تاریخی را بازنمایی...

برشت به‌عنوان ماتریالیستی تمام‌عیار قبل از مرگ در نامه به همسرش درباره نحوه کفن‌و‌دفن خود همه چیز را «مشخص» توضیح می‌دهد. او به هلنه می‌گوید پیش از آنکه به گورم بگذارید دشنه‌ای به قلبم فرو کنید تا مبادا زنده باشم و دومین وصیت برشت آن بود که تابوتم را از پولاد محکم بسازید چون دلم نمی‌خواهد جسمم خوراک کرم‌ها شود. برشت با این وصیت می‌خواست همسرش از مرگ او اطمینان حاصل کند. وصیت برشت اگرچه واجد طنز است و در مستندبودن آن می‌توان شک کرد اما دربردارنده ایده‌های برشت است. داستان مرگ کافکا اما طور دیگری اتفاق می‌افتد که آن...

«دایی جان ناپلئون» با این جمله شروع می‌شود: «من یک روز گرم تابستان، دقیقا یک سیزده مردادی حدود ساعت سه و ربع کم بعدازظهر عاشق شدم. تلخی‌ها و زهر هجری که چشیدم بارها مرا به این فکر انداخت که اگر دوازدهم یا یک چهاردهم مردادی بود شاید این‌طور نمی‌شد».1 راوی که خواهرزاده دایی جان ناپلئون است، جوانی عاشق‌پیشه است که همراه پدر و مادرش در عمارت خانوادگی ناپلئون که در باغی بزرگ واقع شده، زندگی می‌کند. عمارت ارثی خانوادگی است که در اختیار دایی جان قرار دارد. داستان اگرچه ظاهرا حول‌و‌حوش عشق ناکام سعید –راوی- ساخته و پرداخته می‌شود؛ اما...

برای به‌دست‌آوردن عناوین کتاب‌های پرفروش هر ماه، در غیاب اطلاعات و آماری رسمی در سایت خانه کتاب و ادبیات ایران، راهی پیشِ روی اهالی رسانه نیست جز تماس با کتاب‏فروشی‌ها و پرس‌وجو از آن‌ها؛ مسیری که طی ماه گذشته برای به‌دست‌آوردن پرفروش‌های مرداد، شهریور، مهر، آبان و آذر طی شد و در طول آن کتابفروشی‌ها به دلایل مختلف، از تعداد نسخه‌های فروخته‌شده خود نگفتند و تنها به ذکر عناوین بسنده کردند. در اوایل دومین ماه زمستان، بهمن، برای به‌دست‌آوردن عناوین کتاب‌های پرفروش دی‌ماه ۱۴۰۰ با ۱۱ کتابفروشی در تهران؛ چشمه، بیدگل، افق، مولی، فروشگاه اسم و شهر کتاب‌‏های مرکزی، ساعی، ونک، بهشتی، هفت‌چنار و ملت تماس می‌گیریم...

امیل زولا در یکی از نمونه‌هایی که برای آفرینش رمان به شیوه ناتورالیستی ذکر کرده، برنامه کاری نویسنده‌ای را شرح داده که برای مثال می‌خواهد رمانی درباره دنیای نمایش بنویسد. به اعتقاد زولا، نویسنده مد‌نظر از «مفهوم کلی» آغاز می‌کند بی‌آنکه هنوز هیچ واقعه یا شخصیتی را در نظر گرفته باشد. زولا می‌گوید که «نخستین کار او گردآوری و تنظیم تمام اطلاعات ممکن درباره دنیایی است که می‌خواهد توصیف کند. احتمالا چند بازیگر را می‌شناسد و چندین نمایش را دیده است… سپس دست به کار می‌شود و با خبره‌ترین اهل فن بحث و گفت‌وگو می‌کند، به گردآوری واژگان، سرگذشت‌ها و...

ایرج پزشک‌زاد در ۹۴ سالگی بدرود حیات گفت. او ۷ دهه از عمرش را وقف کلمه و داستان و تاریخ کرد، فرقی برای او نداشت که با طنز سیاه سراغ شازده‌ها برود یا ماشاالله خان امروزی را بردارد و ببرد به بغداد عصر قدیم؛ و در بارگاه هارون الرشید، او را دستمایه طنز داستانی تاریخی خود قرار دهد. یا اینکه سراغ تاریخ انقلاب فرانسه، روسیه و مشروطیت در ایران برود و رخداد‌های چالش برانگیز را از دل تاریخ بیرون بکشد. هنوز هم هنگام عبور از خیابان انقلاب، می‌شود دایی جان ناپلئون را در ویترین کتاب فروشی‌ها دید و کنار خیابان...

هاینریش مان (1951-1871) از رمان‌نویسان مطرح آلمان در قرن بیستم بود، با رمان‌هایی چون «استاد گند»، «شهر کوچک» و خاصه «زیردست»، هر سه نوشته پیش از جنگ جهانی اول و موضوع هر سه هم روان‌شناسی قدرتِ حکومتی، زیرا پیش‌هنگام از گسترش تفکرات ناسونالیستی و نظامی در لایه‌های پنهان جامعه گمانی روشن یافته بود. پس از جنگ و برافتادن نظام قیصری در حفظ جمهوری اول وطنش، مشهور به جمهوری وایمار، به سهم خود تلاش کرد. ولی با غلبه فاشیسم بر آلمان و شکست جمهوری، کار خودش به مهاجرت کشید و کار کتاب‌هایش به خاکستر‌شدن در مراسم چندین‌گانه آتش‌سوزی. دلایل شکست جمهوری...

محمدرضا شفیعی کدکنی می‌گوید: بنده هرگز به آقای شاملو بی‌اعتقاد نشده‌ام. آقای شاملو یکی از برجسته‌ترین استعدادهای عصر و نسل ِ خویش است. به گزارش تیتر هنر، صفحه منتسب به این شاعر، پژوهشگر و استاد دانشگاه با به اشتراک گذاشتن عکسی از کتاب «بام‌ بلند هم‌چراغی» (با آیدا درباره احمد شاملو)، بخشی از کتاب «با چراغ و آینه» محمدرضا شفیعی کدکنی با عنوان “نامه‌ای از توکیو درباره احمد شاملو” را بازنشر کرده است: قبل از همه باید بگویم که بنده هرگز به آقای شاملو بی‌اعتقاد نشده‌ام. آقای شاملو یکی از برجسته‌ترین استعدادهای عصر و نسل ِ خویش است که پنجاه‌وپنج...