سه روز بی‌رمق جشنواره تئاتر فجر
سه روز بی‌رمق جشنواره تئاتر فجر

سی‌وپنجمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر در حالی وارد چهارمین روز برگزاری شد که اجراهای سه روز گذشته واکنش‌های ‌چندان متفاوتی را در میان افکار عمومی و اهالی رسانه به وجود نیاورده است.

سی‌وپنجمین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر در حالی وارد چهارمین روز برگزاری شد که اجراهای سه روز گذشته واکنش‌های ‌چندان متفاوتی را در میان افکار عمومی و اهالی رسانه به وجود نیاورده است. مشاهده‌های عینی خبرنگار «اعتماد» نشان می‌دهد خروجی خبرگزاری‌ها در این مدت تشابه زیادی به یکدیگر دارد و تقریبا می‌توان چنین عنوان کرد که همه در یک موضع مشترک متفق هستند. «جشنواره تئاتر فجر در سه روز ابتدایی توان ایجاد نشاط مورد انتظار را نداشته است.» گرچه بلیت بعضی نمایش‌ها به سرعت فروخته شد و تعدادی از سالن‌ها تقریبا پرتماشاگر بودند ولی این ماجرا نیز با آنچه از واژه «نشاط» انتظار می‌رود فاصله دارد. در این مدت فقط یکی از نمایش‌های بخش بین‌الملل – من، سیزیف- نوشته و کارگردانی وسلکا کونچوآ از کشور بلغارستان موفق شد تا حدی شور و اشتیاق مورد نظر را ایجاد کند. روزهای ابتدایی بود که روابط عمومی جشنواره از پایان یافتن تمامی بلیت‌های ١٠ نمایش بلافاصله بعد از آغاز فروش اینترنتی خبر داد. استقبالی که چندان جای تعجب نداشت. استقبال از نمایش‌های خارجی رویه‌ای آشنا در تمامی ادوار جشنواره تئاتر فجر محسوب می‌شود و عطش مخاطب و هنرمند ایرانی برای آشنایی با دستاوردهای فعالان این عرصه در دیگر کشورها را به نمایش می‌گذارد. جشنواره تئاتر فجر در روزهای ابتدایی از این نظر چندان موفق عمل نکرد؛ به عنوان نمونه نمایش «سفید» محصول کشور ژاپن نه تنها در جذب مخاطب موفق نبود – تنها نیمی از ظرفیت سالن اصلی مجموعه تئاتر شهر شاهد حضور تماشاگر بود- بلکه در بعد فنی نیز با وجود بهره‌گیری از امکانات تکنولوژیک به وضوح از ضعف دراماتیک رنج می‌برد و نکته تازه‌ای برای هنرمندان تئاتر ایران به همراه نداشت. گرچه تماشاگران در مقاطعی به تشویق گروه پرداختند.

در میان ١٠ نمایش‌ مورد اشاره برخی آثار نیز هنگام اجرای عموم و خارج از روزهای برگزاری جشنواره هم با استقبال تماشاگران مواجه شده بودند. «دیابولیک: رومئو ژولیت» به کارگردانی آتیلا پسیانی، «ماتریوشکا» به کارگردانی پارسا پیروزفر یا «نامه‌های عاشقانه از خاورمیانه» به کارگردانی کیومرث مرادی یا «از زیرزمین تا پشت بام» کار افسانه ماهیان از این جمله هستند.
در مقابل، گشت و‌گذاری کوتاه در سالن‌های میزبان جشنواره کافی بود تا ببینیم نمایش‌هایی مانند «خواب زمستانی»، «پنجگانه خون، خور، ملمداس»، «قاقمان»، «جی»، «همه دختران من»، «جزیره» از جمله حاضران در جدول اجراها بودند که در سه روز ابتدایی به صحنه رفتند اما واکنش مثبتی از تماشاگران دریافت نکردند. به این فهرست می‌توان بعضی نمایش‌های به صحنه رفته در تالار هنر، تماشاخانه سنگلج و دیگر سالن‌های میزبان را نیز افزود. به عنوان نمونه نمایش «خواب زمستانی» در سه پرده داستان سه خواهر را روایت می‌کرد که در تقابل با فقر انتخابی دارد اما نمایش نه تنها در پیشبرد داستان موفق نبود بلکه تمهید‌های مورد نظر کارگردان در زمینه طراحی صحنه، میزانسن و بازی‌ها از کاستی‌هایی در رنج بود و ضمن نیاز به بازنویسی باید زمان بیشتری را به تمرین اختصاص می‌داد.
گرچه همه سالن‌های درگیر جشنواره، شاهد شور و نشاط و حضور تماشاگران انبوه نبود اما محوطه بیرونی مجموعه‌هایی مانند تئاترشهر تا این لحظه هیجان بیشتری را بازتاب داده است. نمایش محیطی «جهش» به کارگردانی بریس باتان محصول کشور فرانسه روز شنبه در فضای بیرونی تئاترشهر اجرا شد که تماشاگران زیادی داشت. این نمایش ٢۵ دقیقه‌ای متکی بر زبان بدن و بدون دیالوگ اجرا شد اما به واسطه تکنیک و ابزاری که از آن بهره می‌برد موفق شد مخاطب را با خود همراه کند.
علاوه بر این در همین روزها بود که جمعی از هنرمندان تئاتر برای ادای احترام به
آتش نشانانی که جان خود را در حادثه آتش‌سوزی و فروریختن ساختمان پلاسکو از دست دادند گرد یکدیگر جمع شدند. این جمعیت با
در دست داشتن شمع‌هایی به محوطه تئاترشهر آمدند و در سکوت یاد شهدای این حادثه را گرامی داشتند.
ولی به طور حتم غیبت علی مرادخانی، معاون امور هنری وزیر ارشاد گل سرسبد سه روز ابتدایی برپایی سی‌وپنجمین جشنواره تئاتر فجر است. معاونی که در همین روزها و البته طبق انتظار فعالانه در جشنواره‌های موسیقی و تجسمی حاضر شد اما در روزهای نخست جشنواره تئاتر فجر هیچ خبری از او نبود. مرادخانی در این مدت تنها با انتشار دو پیام یکی به مناسب برپایی جشنواره تئاتر فجر و دیگری برای عرض تسلیت به آنچه «همکاران و عزیزان فعال در عرصه تولید و توزیع پوشاک ایرانی» دانست در روزهای نخست با جشنواره همراه شده است. خبرگزاری ایسنا در واکنش به این غیبت می‌نویسد: «سوم بهمن‌ماه و در واقع سومین روز جشنواره هم در شرایطی به پایان رسید که این انتظار وجود داشت که علی مرادخانی (معاون هنری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی) همانطور که در جشنواره موسیقی و همچنین افتتاحیه جشنواره تجسمی حضور پررنگی داشته در جشنواره تئاتر هم حضور پیدا می‌کرد، اما نه تنها چنین اتفاقی نیفتاده بلکه کانال معاون هنری ارشاد هم در چند روز گذشته بیشترین حجم اخبار و عکس‌های ارسالی خود را به دو جشنواره موسیقی و تجسمی و حضور علی مرادخانی در آنها اختصاص داده است.»
گرچه فعالان تئاتری از ابتدا انتظار توجه بیشتر معاون امور هنری به عرصه موسیقی و تجسمی را داشتند ولی باید دید در روزهای باقیمانده تا پایان این رویداد چه اتفاقی رخ می‌دهد. گذشته از اینکه حضور معاون هنری در جشنواره مشکلی از انبوه مشکلات اهالی این عرصه را برطرف می‌کند یا نه، باید دید کیفیت آثار حاضر در جدول اجراها در روزهای پیش رو امکان ایجاد نشاط در جامعه غم‌زده هنرمندان و مخاطبان داغدار از اخبار ناگوار روزهای گذشته را خواهد داشت یا خیر.