نقدی بر تازه‌ترین کتاب مصطفی مستور به نام «عشق و چیزهای دیگر» / تنها عشق می‌ماند و بس

دوشنبه ۲۸ اسفند ۱۳۹۶ در ۱۱:۵۶


کسانی که آثار پیشین مستور را خوانده‌اند و با ویژگی‌های نوشتاری و سبک داستان‌نویسی‌اش آشنایی دارند، از خواندن آخرین کتابش شگفت‌زده نخواهند شد چرا که «عشق و چیزهای دیگر» بر همان ریلی حرکت می‌کند که کتاب‌های قبلی حرکت کرده‌اند. شخصیت‌ها و زبان برای مخاطبان کتاب‌های مستور آشنا هستند و نویسنده هم به دنبال تغییر نبوده است.

مستور ساده اما پر مغز می‌نویسد. خیلی خودش را درگیر تکنیک‌های ادبی نمی‌کند و به دنبال بازی با کلمات نیست در عوض بیشتر تمرکزش را بر روی ارتباط منطقی شخصیت‌ها و روند معقول و درست داستانش گذاشته است.

«عشق و چیزهای دیگر» حول داستانی درباره عشق می‌چرخد. جوانی اهوازی که پنج سال پس از شروع جنگ به دنیا می‌آید و بر اثر موج انفجار دچار سردرد و سرگیجه می‌شود، در شهر تهران به دنبال آغاز زندگی تازه‌ای است. تهران، دانشگاه، عشق و ازدواج مفاهیم مشترک آثار مستور هستند که این بار این جوان اهوازی درگیرش می‌شود.

شاید فضاسازی داستان و جایی که شخصیت‌ها در آن زندگی می‌کنند برای همه قابل باور نباشد ولی سبک زندگی و تفکر آدم‌های داستان برای همه‌مان ملموس است. سه غریبه که در یک زیرزمین نمور با هم زندگی می‌کنند را ممکن است همه باور نکنند ولی درگیر عشق شدن انسانی‌ترین حالت هر شخص است.

نویسنده در کتاب نسلی را به خواننده‌اش معرفی می‌کند که تفاوت‌هایی اساسی با نسل‌های پیش از خود و پدر و مادرش دارد:« پدرم هر کاری را درست و دقیق و به موقع انجام می‌دهد و به نظر می‌رسد از انجام هر کاری – حتی کارهای سخت – لذت می‌برد. من اما انگار هر کار را فقط انجام می‌دهم که انجامش داده باشم. از نظر پدرم زندگی باید سه خصوصیت داشته باشد وگرنه جهنم می‌شود؛ ساده باشد، کند باشد و خلوت باشد. خودش به معنای واقعی کلمه ساده است و کند و خلوت. من زمین تا آسمان با پدرم فرق دارم …»(ص۱۳)

 شخصیت اصلی کتاب، مثل همان توصیفی که ارائه داده، خیلی زود عاشق می‌شود؛ از آن عشق‌های آتشین و سفت و سخت که روح و روان آدمی را به ناگاه درگیر می‌کند. هانی در مواجهه با عشق پرستو، برای فرار از افکار کشنده معشوق و با هم‌خانه‌ای‌هایش مشورت می‌کند. کریم جوجو، یک بازاری که همه چیز را در پول می‌بیند و مراد سرمه شخصیتی مرموز که با حیوانات حرف می‌زند. جوان در این راه علاوه بر معشوق درگیر دو نگاه و طرز تفکر می‌شود. یک جا که کریم جوجو می‌گوید این لیلی و مجنون‌بازی‌ها را دور بریز و برو سراغ بیزینس و یک جای دیگر که مراد می‌گوید برای زندگی بهتر عشق را در سطل آشغال بینداز و جلوی در بگذار. با تمام این حرف‌ها، آدم عاشق که به حرف کسی گوش نمی‌دهد و برای رضایت معشوق هر کاری می‌کند.

اما این عشق خیلی زود دچار چالش و تنش می‌شود. بین هانی و پرستو فاصله می‌افتد و سر و کله یک خواستگار پیدا می‌شود. زندگی عاشق رنگ جهنم به خود می‌گیرد و او تنها به انتقام فکر می‌کند. انتقام از خواستگاری که از میانه راه سر رسید و معشوقه‌اش را ربود. هانی هر لحظه، صحنه کشتن اسکندر را در ذهنش تصور می‌کند. او برای فرار از جهنم و وارد شدن در بهشت، کشتن را بهترین راه می‌داند. از همان فکر‌های خام و عجولانه که نسل جدید می‌گیرند. او هنگام روبه‌رو شدن با رقیب از کشتنش صرف‌نظر می‌کند و قادر به عملیاتی کردن نقشه‌اش نمی‌شود.

همین تصمیم عقلانی سبب می‌شود تا هانی چندین ماه بعد به پرستو برسد. کتاب در فصل آخر چند سال به جلو رفته و هانی و پرستو دو دختر دارند. هانی خاطرات گذشته را مرور می‌کند و به معجزه عشق ایمان می‌آورد.

«عشق و چیزهای دیگر»  مثل کتاب‌های دیگر مستور حجم زیادی ندارد. جذایت‌های داستان و روانی زبان کتاب را خوش‌خوان کرده است. مستور به زندگی انسان‌ها و آنچه که انسان‌ها به دنبالش هستند علاقه دارد. او دوست دارد لایه‌های زیرین زندگی را به خواننده کتابش نشان دهد و با تلفیق مسائل دنیوی و معنوی، زندگی را ورای خوردن و خوابیدن به تصویر بکشد. مستور در کتاب‌هایش از مسائلی حرف می‌زند که در نهایت شخصیت‌هایش را به خوداگاهی می‌رساند. او به دنبال نشان دادن خوبی کردن و راه سعادت است ولی این را در لفافه و در نشانه‌ها مطرح می‌کند. جایی که خواننده تیزهوش و دقیق باید آن را به خوبی بفهمد و پیدا کند.

 

نویسنده : احمد محمدتبریزی

اظهار نظر

*

نظرسنجی

  • با توجه به حاشیه‌های اخیر سلبریتی‌ها آیا هنوز به آنها اطمینان دارید؟

    Loading ... Loading ...

آخرین اخبار