آیا «انگل» استحقاق جوایز اسکار را داشت؟

چهارشنبه 12 فوریه 2020 در 11:56


نودودومین دوره مراسم اسکار شبی تاریخ‌ساز برای سینمای کره جنوبی رقم زد. فیلم «انگل» ساخته بونگ جون هو، کارگردان اهل کره جنوبی با به دست آوردن اسکار بهترین فیلم نخستین فیلم خارجی زبانی نام گرفت که این جایزه را به خانه می‌برد. بهترین کارگردانی، بهترین فیلم، بهترین فیلمنامه غیراقتباسی و بهترین فیلم بین‌المللی جوایزی است که به نام بونگ جون هو و عوامل فیلم «انگل» او تعلق گرفت. از طرفی «انگل» نخستین فیلم خارجی زبانی نام گرفته است که مهم‌ترین جایزه اسکار یعنی بهترین فیلم را به دست می‌آورد. طی مراسم بونگ جون هو به رقبایش که در این بخش‌ها نامزد شده بودند ادای احترام و اعتراف کرد فیلمسازی را با تماشای آثار مارتین اسکورسیزی که برای ساخت «مرد ایرلندی» نامزد شده بود، مطالعه و فراگرفته است. «انگل» روایت دسیسه‌چینی‌های خانواده‌ای فقیر برای ورود به خانواده‌ای ثروتمند است. این فیلم از نخستین اکران جهانی‌اش که در هفتادودومین دوره جشنواره فیلم کن رقم خورد، تاریخ‌ساز بود. در آنجا هم برای نخستین‌بار سینمای کره‌جنوبی را سرافراز کرد و نخل طلا را به خانه برد.

نت‌فلیکس شکست خورد

«مرد ایرلندی» به کارگردانی مارتین اسکورسیزی و با نقش‌آفرینی رابرت دنیرو، آل‌پاچینو، جو پشی و هاروی کایتل از این مراسم دست خالی بازگشت. فیلمی جنایی که راوی آن فرانک شیران، راننده کامیونی است که با راسل بوفالینو و خانواده جنایتکارش همکاری می‌کند. تردیدی نیست که نادیده گرفتن اسکورسیزی و عوامل فیلم از سوی رای‌دهندگان اسکار به منبع مالی این اثر بازمی‌گردد. نت‌فلیکس یا غول رسانه‌‌ جاری برای مدت محدود اکران فیلم‌هایش با سینمادارها و بسیاری از سینماگرها به مشکل خورده است. مسوولان نت‌فلیکس محصولات خود را با هدف پخش در پلتفرم اینترنتی‌شان تهیه و تولید می‌کنند و تنها هدف‌شان از اکران محدود دور زدن قوانین حضور در جشنواره‌های سینمایی گوناگون است اما استیون اسپیلبرگ، کارگردان امریکایی و رییس هیات‌مدیره بخش کارگردانان آکادمی اسکار سال گذشته پس از اینکه قرعه سه جایزه اصلی به نام «رما» به کارگردانی آلفونسو کوارون و محصولی از نت‌فلیکس افتاد جلسه‌ای فوری تشکیل داد تا دیگر محصولات رسانه‌های جاری در اسکار تمجید و ستایش نشوند. او پیش‌تر از آن گفته بود اگر قرار است فیلمی با هدف پخش در تلویزیون ساخته شود باید در جوایز «امی» که مخصوص برنامه‌های تلویزیونی است شرکت داشته باشد. با وجود اینکه نت‌فلیکس در ۲۴ بخش نامزد دریافت جایزه شده بود با دو اسکار به خانه بازگشت؛ لارا درن برای ایفای نقش در فیلم «قصه ازدواج» جایزه بهترین بازیگر زن نقش مکمل و «کارخانه امریکایی» برنده جایزه بهترین مستند شد.

سخنرانی‌های کوبنده و تاثیرگذار

واکین فینیکس هنگام دریافت اسکار بهترین بازیگر مرد نقش اول نودودومین دوره اسکار برای ایفای نقش آرتور فلک در فیلم «جوکر» از وضعیت کنونی جهان گفت. فینیکس پس از هیث لجر که برای نقش‌آفرینی جوکر در «شوالیه تاریکی‌» در سال ۲۰۰۸ اسکار را به دست آورد، دومین بازیگری است که برای نقش‌آفرینی شخصیت شرور و بدنام جهان داستانی دی‌سی کامیکس این جایزه را به خانه می‌برد.

زمانی که فینیکس برای دریافت جایزه‌اش روی صحنه رفت گفت باورش نمی‌شود از میان نامزدهای بخش بازیگری او شایسته دریافت اسکار باشد و سپس درباره وضعیت بشریت سخنرانی کرد: «درباره برخی مسائل تنش‌زا که همه‌مان این روزها با آنها روبه‌رو هستیم خیلی فکر کرده‌ام و فکر می‌کنم بارها به ما القا شده که هر کسی برای خودش زندگی می‌کند. اما من به شخصه اشتراکاتی را می‌بینم. به نظرم اگر درباره نابرابری جنسیتی یا نژادی یا حقوق بومی یا حقوق حیوانات حرف می‌زنیم، در حقیقت از مبارزه با ناعدالتی می‌گوییم.»

او در ادامه گفت: «فکر می‌کنم از دنیا فاصله گرفته‌ایم و گناه بسیاری از ما جهان‌بینی خودمدارانه است. باوری که می‌گوید ما در مرکز دنیا قرار داریم.» فینیکس توضیح داد چطور تمایلات خودخواهانه انسان‌ها به آنها اجازه می‌دهد هر رفتاری را توجیه کنند.

برد پیت برای ایفای نقش کلیف بوث در «روزی روزگاری… در هالیوود» برنده اسکار بهترین بازیگر مرد مکمل نودودومین دوره اسکار شد. او برای دستیابی به این اسکار با بازیگران کهنه‌کاری همچون آل‌پاچینو و جو پشی بازیگران نقش مکمل «مرد ایرلندی»، تام هنکس بازیگر «روزی زیبا در محله» و آنتونی هاپکینز بازیگر «دو پاپ» رقابت کرد. در فیلم «روزی روزگاری در هالیوود» به کارگردانی کوئنتین تارانتینو، کلیف بوث بدلکار ستاره‌ای به نام ریک دالتون (با بازی لئوناردو دی‌کاپریو) است.

سخنرانی برد پیت ۵۶ ساله در نودودومین دوره مراسم اهدای جوایز اسکار یکی از کوبنده‌ترین سخنرانی‌ها هنگام دریافت این جایزه به شمار می‌رود. او صحبتش را با اشاره به استیضاح دونالد ترامپ و ممانعت از شهادت جان بولتون در رسیدگی به پرونده رییس‌جمهوری امریکا آغاز کرد. پیت گفت: «به من گفتند ۴۵ ثانیه وقت دارم، یعنی ۴۵ ثانیه بیشتر از آن مدتی که مجلس سنا به جان بولتون وقت داد.»

این بازیگر نخستین جایزه اسکارش را در مقام بازیگر دریافت و به «فرزندانش» اهدا کرد و پس از آن به تارانتینو ادای احترام کرد و او را «مردی اصیل و متمایز» توصیف کرد و گفت: «صنعت سینما بدون تو جایی خشک و بی‌آب‌وعلف می‌شد.»

چرا «انگل»؟

پیروزی فیلم «انگل» در اسکار تحسین جشنواره‌های جهانی از این اثر و بونگ را که چهره‌ای محبوب برای آنها بود تایید می‌کند. بونگ جون هو که دو تندیس اسکارش را مثل دمبل دست گرفته بود در پشت صحنه مراسم گفت: «احساس می‌کنم به چیزی برخورد خواهم کرد و از این خواب بیدار خواهم شد.» برای آکادمی علوم و هنرهای سینمایی خواب بونگ چیزی است که سال‌ها برای به واقعیت پیوستن آن تلاش می‌کرد یعنی از زمانی که تحقیر و واکنش‌ها به «اسکار خیلی سفید» گرفتارش کرد.

شریل بون آیساکس، رییس سابق آکادمی در مصاحبه‌ای در مراسم «ضیافت مدیران» (Governor’s Ball) یا مراسم رسمی پس از اهدای جوایز گفت: «از روش کار آکادمی مفتخریم. چند سالی است که درباره تحسین و شناخت استعدادهای درخشان فیلمسازان سراسر جهان و توجه به داستان‌گویی، دیدگاه و خلاقیت‌شان بحث و گفت‌وگو می‌کنیم. امشب نتیجه این بحث‌ها را شاهد بودیم.»

از سال ۲۰۱۶ که برای دو سال متوالی هیچ بازیگر سیاهپوستی نامزد اسکار نشد، آکادمی برای متنوع کردن پایه‌های رای‌گیری‌اش تلاش و رای‌دهندگانی را از نژادها، جنسیت‌ها و ملیت‌های مختلف دعوت کرد. طبق تحلیلی که نشریه هالیوود ریپورتر منتشر کرده است ۳۹ درصد اعضای جدید آکادمی از خارج از مرزهای ایالات متحده امریکا انتخاب شده‌اند. تابستان سال گذشته آکادمی ۸۴۲ نفر را از ۵۹ کشور دعوت کرد؛ از جمله ییم سون رای، کارگردان موج نوی سینمای کره و هونگ کیونگ پیو تصویربردار کره‌ای (و تصویربردار «انگل»). سال پیش از آن ۹۲۸ از ۵۹ کشور و سال پیش‌تر از آن ۷۷۴ سینماگر را از ۵۷ کشور دعوت کرد.

در سال‌های ابتدایی دهه ۲۰۱۰ آکادمی در هر دوره کمتر از ۱۸۰ تن را برای عضویت دعوت می‌کرد که اغلب آنها افرادی بودند که در هالیوود فعالیت می‌کردند.

با این حال این عضوگیری آن قدرها هم بر رای‌ اسکار تاثیرگذار نبوده است. امسال آکادمی دوباره برای نامزد نکردن حتی یک کارگردان زن در بخش بهترین کارگردانی مورد انتقاد قرار گرفت. اکثریت نامزدهای بهترین فیلم مرد و سفیدپوست هستند و از ۲۰ بازیگری که در چهار بخش بهترین بازیگری نامزد شده‌اند فقط یک نفر، سینتیا اریو سیاهپوست است. جالب است که هیچ‌کدام از بازیگران «انگل» نامزد بخش‌های بازیگری نیستند.

نودودومین دوره مراسم اهدای جوایز اسکار شبی بزرگ برای «انگل» بود که با واکاوی متفاوتش از اختلاف طبقاتی بر فیلم‌های قراردادی مانند «۱۹۱۷» و «روزی روزگاری… در هالیوود» پیروز شد.

چوی وو شیک، بازیگری که شخصیت پسر خانواده کیم را در «انگل» ایفا می‌کند در مراسم اسکار گفت: «نه تنها پیروزی «انگل» را جشن می‌گیریم بلکه برنده‌شدن فیلمی خارجی در بخش‌ بهترین فیلم را که برترین جایزه اسکار است ستایش می‌کنیم. این پیروزی دریچه‌هایی را به روی شیفتگان سینمای خارجی می‌گشاید و همین امر معنای ویژه‌ای برای ما دارد.»

سال گذشته فیلم «رما» محصولی از نت‌فلیکس و درامی خانوادگی که داستانش در مکزیک روی می‌دهد نامزد جایزه بهترین فیلم شد و اسکار بهترین کارگردانی را برای آلفونسو کوارون، فیلمساز مکزیکی به ارمغان آورد. در مراسمی که یکشنبه شب برگزار شد برخی «رما» را هموارکننده راه «انگل» می‌دانستند.

مارک جانسون، تهیه‌کننده امریکایی و یکی از مدیران آکادمی که نزدیک به دو دهه ریاست کمیته خارجی زبان را بر عهده دارد، گفت: «پنج سال پیش «انگل» به هیچ عنوان برنده جایزه بهترین فیلم نمی‌شد. ایده اینکه فیلمی خارجی‌زبان آن‌قدر بیننده داشته که برنده شود، خارق‌العاده است.»

با وجود این، نکته‌ای به‌خصوص در مورد «انگل» از نخستین اکرانش در جشنواره فیلم کن در ماه مه جایی که نخل طلا را به دست آورد، وجود دارد. همین تحسین بود که فروش ۱۳۰ میلیون دلاری‌اش را در گیشه بین‌المللی رقم زد و زمانی که در امریکا روی پرده رفت ۳۵ میلیون دلار دیگر به آن افزود.

میکی لی که سرمایه‌گذاری و پخش «انگل» را بر عهده داشته است از طریق نقشش به عنوان معاون رییس رسانه کره‌ای«CJ Group»، «انگل» را ۱۸ بار دیده است. او در مصاحبه‌ای در مراسم «ضیافت مدیران» گفت: «اولین‌باری که فیلم را دیدم فکر می‌کردم افراد کم‌درآمد انگل‌ زندگی افراد پردرآمد هستند. بار دوم فیلم را دیدم و فهمیدم آنها انگل همدیگر هستند. این چیزی است که روی همه تاثیر می‌گذارد اینکه چطور در کنار هم با احترام زندگی کنیم بدون اینکه محدوده‌ها را زیر پا بگذاریم.»

مدیران آکادمی می‌گویند کمپانی مستقل «Neon» هم که پخش «انگل» را بر عهده داشت در موفقیت این فیلم نقش بسزایی را ایفا کرد. این استودیو به ریاست تام کین، برخلاف بسیاری از استودیوهای کنترل‌گر با فراهم کردن امتیازهایی برای روزنامه‌نگاران مراسم جوایز آنها را به مبلغان‌شان تبدیل می‌کنند. به همین ترتیب «انگل» خیالش را با راویانی جذاب راحت کرد.

نت‌فلیکس برای تبلیغ فیلم‌هایی همچون «مرد ایرلندی» و «قصه ازدواج» ۶۰ نفر را استخدام کرد اما از آنجایی که «Neon» چنین امکاناتی را نمی‌تواند در اختیار بگیرد بنابراین با ابتکار تبلیغاتش را پیش برد. برای این منظور بونگ هر جا که می‌رفت دوربینش را با خود می‌برد و گردش‌هایش را ضبط می‌کرد و با این کار هیجان و لذت را به روندی که با بدبینی و بازارگرایی اشباع شده است، برگرداند. او در این مسیر با تایکا وایتیتی، کارگردان و نویسنده فیلم «جوجو خرگوشه» (برنده بهترین فیلمنامه اقتباسی) دوست شد و احترامی را که برای فیلمسازان پیش از خودش ازجمله مارتین اسکورسیزی و کوئنتین تارانتینو قائل است (کارگردانانی که در این دوره از اسکار به ترتیب با فیلم‌های «مرد ایرلندی» و «روزی روزگاری… در هالیوود رقیبش بودند) نشان داد. در نتیجه بونگ برای رای‌دهندگان اسکار شخصیتی کامل بود.

شریل بون آیساکس می‌گوید: «بونگ سرزنده است و در امریکا جدید به شمار می‌رود. اگرچه مدتی است که از استعداد او باخبر شده‌ایم. خود بونگ معتقد است اینترنت به رای‌دهندگان و در مجموع بینندگان کمک کرده است که به محتوای وسیع‌تری دسترسی داشته باشند. او در پشت صحنه اسکار گفت: «رسانه‌های جاری متعددی داریم؛ یوتیوب، شبکه‌های اجتماعی. امیدوارم روزی برسد که برنده شدن فیلمی خارجی‌زبان این‌قدر مساله ایجاد نکند.»

با این حال کسانی که بارها شاهد به آغوش کشیدن تنوع قومیتی از سوی آکادمی بوده‌اند خیلی زود عملکرد خنثی‌کننده آن را هم دیده‌اند. این دست افراد همچنان بدبین هستند. اسپایک لی که سال گذشته نخستین اسکارش را برای فیلمنامه اقتباسی «بلک‌کنزمن» به دست آورد- یکی از هفت سیاهپوستی که در دوره پیشین رکورد اهدای جایزه به سینماگران سیاهپوست در اسکار را رقم زد- اوایل امسال در مصاحبه با نیویورک‌تایمز گفت: «پس از مراسم سال گذشته گفتم: امسال دیگر از آن خبرها نیست! یا برای‌مان ضیافتش می‌کنند یا قحطی.» یکشنبه شب در مراسم «ضیافت مدیران» وقتی از او پرسیدند فکر می‌کند پیروزی‌های «انگل» عدم رعایت تنوع را در بخش‌های دیگر اسکار امسال جبران می‌کند، لی ترغیب به پذیرش نشد و گفت: «کشمکش همچنان ادامه دارد.»

منبع اعتماد

اظهار نظر

*

نظرسنجی

  • آیا جشنواره فیلم فجر همچنان برایتان جذابیت دارد؟

    Loading ... Loading ...

آخرین اخبار